De lachende jager

Alle weetjes over de hyena

Latijnse naam: Hyaenidae

Welke soorten hyena's zijn er?

Tegenwoordig zijn er vier soorten hyena's:

  • De gevlekte hyena
  • De bruine hyena
  • De gestreepte hyena
  • De aardwolf

De gevlekte hyena (Crocuta crocuta)

De gevlekte hyena is de grootste, agressiefste en luidruchtigste hyenasoort. Het dier komt het meest voor in grote delen van Afrika en Azië. De gevlekte hyena is sterk gebouwd en heeft een middellange, borstelige staart. Ze hebben een brede kop en de oren zijn kort. De vacht is kort en bruin-grijs van kleur. De hyena's die ouder zijn hebben een lichtere vacht dan de jongere hyena's. Het onderste gedeelte van het lichaam is zwart. De staart heeft een zwarte punt en de snuit is donkerbruin. Ze kunnen een snelheid van wel 60 km/uur halen. Gevlekte hyena's leven in groepen, die clans worden genoemd. Soms bestaat een clan wel uit 80 dieren!

De bruine hyena (Hyaena brunnea)

De bruine hyena heeft een donkerbruine/zwarte vacht met een lichtgele kraag om de hals. Er lopen witte horizontale strepen over de poten en zijn staart is donker. De losse en ruige vacht kan bij vechtpartijen worden opgezet, waardoor hij breder en groter lijkt. De bruine hyena weegt tussen de 28 en 55 kilo. Mannelijke bruine hyena's worden over het algemeen groter dan de vrouwelijke bruine hyena's. 

De gestreepte hyena (Hyaena hyaena)

De gestreepte hyena heeft een geel-grijze vacht met verticale zwarte strepen over zijn hele lichaam. De keel, staartpunt en de snuit zijn zwart. De gestreepte hyena komt voornamelijk voor in Noord-Afrika, Noordoost-Afrika, het Midden-Oosten en in India. Anders dan de gevlekte hyena, leeft de gestreepte hyena meestal alleen. De gestreepte hyena heeft een sterk uithoudingsvermogen. Ze kunnen namelijk met een snelheid van 8 km/uur 5 tot 8 uur achter elkaar lopen. 

De aardwolf (Proteles cristatus)

De aardwolf is een hyenasoort uit het zuiden en oosten van Afrika. De aardwolf verschilt veel van de andere hyenasoorten en wordt dan ook vaak gezien als het buitenbeentje van de hyena-familie. De aardwolf is bijvoorbeeld een stuk kleiner dan andere hyena's en hij heeft een spitse kop. Daarnaast is hij, in tegenstelling tot de andere soorten, zo goed als ongevaarlijk en eet hij voornamelijk termieten.

In het Safaripark kun je een groep gevlekte hyena's bewonderen.

Tickets

Voortplanting en hyenapups

Gevlekte hyena’s kunnen het hele jaar door jongen krijgen. Na een dracht van vier maanden worden er meestal twee jongen geboren. Soms is het er maar één, soms zelfs vier. Hyenapups hebben de ogen meteen al open als ze geboren zijn. Ze zijn dan ook nog helemaal zwart. Pas als ze wat ouder worden, krijgen ze de bruine vacht met vlekken.

Jonge hyena’s worden geboren in een hol. Meestal is dat een verlaten hol van een aardvarken of wrattenzwijn. Na twee tot zes weken verplaatst de moeder de jongen terug naar het hol van de clan. Pasgeboren hyenabroers of -zussen vechten soms met elkaar. Ze proberen elkaar dan te doden. Zo is er meer melk voor het overgebleven jong. Dat jong kan dan sneller groot en sterk worden. Niet lief, wel handig.

Benieuwd naar hoe jonge hyena's eruit zien en waarom ze zich schuilhouden in holen? Ranger Rick neemt je in de video hieronder mee achter de schermen bij de hyenapups!

Waar leven hyena's?

Hyena's leven vooral in Afrika, maar komen ook voor in kleine gebieden in Azië. Ze komen voor in Afrika ten zuiden van de Sahara, op woestijnen en in open bosgebieden. Hyena's mijden dichte wouden. Ze komen steeds meer in de buurt waar mensen leven. Ze worden aangetrokken door het afval en eten wat de mens achterlaat. 

Mannetjes of vrouwtjes?

Bij veel dieren kun je aan de buitenkant zien of het een mannetje of een vrouwtje is. Soms aan hoorns, geweien of manen, soms door simpelweg tussen de achterpoten te kijken. Bij gevlekte hyena’s lijkt het vrouwtje zoveel op een mannetje, zelfs aan de onderkant, dat ze daaraan niet uit elkaar te houden zijn. De vrouwtjes hebben een pseudopenis, wat letterlijk 'nep-penis' betekent.

Wat is een hyena?

De hyena is een zoogdier en behoort tot de middelgrote roofdieren. Ze komen voor in Azië en Afrika. De hyena wordt niet vaak gezien als mooi dier. Zijn brede kop en kromme rug geven de hyena een grimmig uiterlijk. Ook het agressieve gedrag van een hyena draagt niet bij aan een goed imago.

Hoe ziet een hyena eruit en waarom vinden zoveel mensen hem lelijk? Ranger Rick legt in de video hieronder precies uit waarom gevlekte hyena's er zo uit zien.

Een groep hyena's

Hyena's leven in grote groepen, ook wel een clan genoemd. De grootte van de clan is afhankelijk van het voedselaanbod. Een clan kan bestaan uit wel 35 tot 80 hyena's. In een clan heerst een strenge hiërachie. De vrouwtjes zijn de baas in de groep. Mannetjes zijn onderdanig en leven aan de rand van de clan. Hyena's jagen vaak alleen naar kleine dieren. Als ze met een grotere groep gaan jagen, doen ze dit om een grote prooi te vangen of om hun territorium te beschermen. 

Het verschilt echter per hyenasoort of ze in een groep leven of niet. De gevlekte hyena leeft bijvoorbeeld in een grote clan. De gestreepte hyena leeft daarentegen liever alleen. Aardwolven leven weer alleen met hun gezin in een gebied en bruine hyena's leven in kleine groepjes of alleen.

Hoe jaagt een hyena?

Een hyena is zowel een jager als een aaseter. Vaak eten ze de restjes van een prooi die andere roofdieren hebben achtergelaten. Als de hyena jaagt, jaagt hij in groepsverband op grotere dieren of alleen op kleine dieren. In een groep hebben ze meer kans om een grote prooi te vangen. Ze jagen vooral 's-nachts en in de ochtend. Hyena's jagen eerder op langzame dieren, zoals waterbokken, dan op wendbare dieren, zoals zebra's. Eén op de drie keer lukt het een hyena om een prooi te overmeesteren. De hyena's bijten net zo lang tot de prooi doodbloedt of overlijdt aan shock. Hyena's laten hun prooi niet snel afpakken door andere roofdieren.

Vijanden van de hyena

De grootste vijand van de hyena is de leeuw. De leeuw is een stuk sterker en zwaarder dan een hyena, waardoor hij een prooi gemakkelijk kan afpakken én een hyena gemakkelijk kan doden.

Wat eet een hyena?

Hoewel vaak gedacht wordt dat hyena’s alleen aas eten, zijn gevlekte hyena’s hele goede jagers. Meestal jagen ze op hoefdieren. Als ze een prooi gevangen hebben, eten ze die helemaal op. Het enige wat overblijft zijn de hoeven en hoorns. Gevlekte hyena’s eten dus ook de botten op. Ze hebben heel sterke kaken en tanden om de botten in stukjes te bijten. Hun maag is ook speciaal aangepast om de botten te verteren. In de keutels van een gevlekte hyena kun je zien dat ze botten eten. Die zijn namelijk wit gekleurd. Je kunt er zelfs mee krijten!

Aardwolven eten, in tegenstelling tot de andere hyenasoorten, geen prooien. Zij eten het liefst insecten en kleine dieren. Hun voorkeur gaat uit naar termieten.

Hyena's in het Safaripark

In het Safaripark vind je de gevlekte hyena’s langs de wandelsafari. Ze hebben een groot verblijf tegenover de leeuwen en okapi’s.

Plattegrond

Wat voor geluid maakt een hyena?

Hyena's produceren een kakelende lach tijdens de jacht. Er bestaat een verband tusen de lach, leeftijd en status van het dier. De hoogte van de lach bepaald namelijk de leeftijd van de hyena. De jonge hyena's produceren hoge klanken. Hyena's willen met hun lach ook een bepaalde status uitstralen, zoals wie recht heeft op het bepaalde voedsel. Een hyena is erg luidruchtig en kun je horen tot wel 5 kilometer ver. Hyena's kunnen ook een schreeuwend en een jankend geluid maken.

Is de hyena een hond- of katachtige?

Het lichaam van een hyena is aangepast aan dezelfde jachttechnieken als die van honden. Het uiterlijk van een hyena lijkt ook op dat van een hond.  Toch komt het DNA van een hyena meer overeen met katachtigen.

Ontdek alle dieren