Het snelste landdier ter wereld

Alle weetjes over de jachtluipaard

Latijnse naam: Acinonys jubatus jubatus

Wat voor geluid maakt een jachtluipaard?

Jachtluipaarden zijn katachtigen. Hierdoor maken ze verschillende geluiden die lijken op die van een huiskat. Zo kan een jachtluipaard bijvoorbeeld spinnen en miauwen. Ook maken ze een soort tjilp-geluid. Een jachtluipaard kan, in tegenstelling tot andere katachtige roofdieren, niet brullen en grommen. Ze missen namelijk een botje in hun keel die dat geluid kan produceren. 

In onderstaand Safari Report neemt ranger Stijn je mee naar de jachtluipaarden. In deze video hoor je ontzettend goed wat voor geluiden jachtluipaarden maken.

Wat eet een jachtluipaard?

Een jachtluipaard is een vleeseter. Hij eet dan ook vlees. Vaak jaagt een jachtluipaard op kleine en middelgrote antilopen, zoals gazellen, impala's en springbokken. Soms eet hij ook kleinere dieren, zoals vogels, hazen en andere kleine zoogdieren. Zodra hij een prooi gevangen heeft, moet hij deze snel opeten. De kans is namelijk groot dat andere grote roofdieren, zoals leeuwen en hyena's, de prooi proberen af te pakken. Een jachtluipaard is niet opgewassen tegen deze grotere en zwaardere roofdieren en zal daarom dit gevecht maar moeilijk kunnen winnen.

Hoe jaagt een jachtluipaard?

Jachtluipaarden jagen vaak overdag. Dit doen ze vroeg in de ochtend of vroeg in de avond. Vanaf een hooggelegen plaats houdt hij eerst zijn omgeving in de gaten. Als hij een prooi gevonden heeft, besluipt hij deze met zijn kop naar beneden. Als hij dichtbij genoeg is, sprint hij naar zijn prooi toe en probeert hij de achterpoten weg te slaan, zodat het dier struikelt en valt. Daarna probeert de jachtluipaard om zijn prooi te verstikken door de keel dicht te bijten. Als het nodig is, kan hij zich wel 20 minuten lang vastbijten in de keel van prooi. Als hij zijn prooi gedood heeft, sleept hij deze mee naar een schuilplaats. Hier kan hij veilig eten, zonder dat leeuwen of hyena's zijn prooi proberen af te pakken. Na de jacht moet de jachtluipaard minstens 40 minuten uitrusten en afkoelen. Als hij dit niet doet, raakt hij oververhit en dat kan gevaarlijke gevolgen hebben.

Hoe oud wordt een jachtluipaard?

Jachtluipaarden worden gemiddeld 12 jaar oud. De leeftijd kan oplopen tot ongeveer 16 jaar. Na twee jaar is een jachtluipaard geslachtsrijp, verlaat hij de moeder en wordt hij zelfstandig.

Hoeveel weegt een jachtluipaard?

Een jachtluipaard weegt tussen de 35 en 55 kilo. Gemiddeld weegt hij 50 kilo. Dit lage gewicht komt hem ten goede tijdens de jacht, want het maakt hem een stuk sneller dan andere dieren. 

Voortplanting van een jachtluipaard en hun welpjes

Mannetjes en vrouwtjes komen alleen samen om te paren. De draagtijd van een jachtluipaard is drie maanden. Gemiddeld worden er 1 tot 6 jongen geboren. Als de jongen geboren worden, zijn ze nog blind en hulpeloos. In die tijd verstopt de moeder haar jongen op een schuilplaats en verplaatst ze de jongen vaak. Op deze manier kunnen roofdieren de welpjes moeilijker vinden. Binnen twee weken gaan de ogen van de welpjes open. Als ze tussen de drie en zes weken oud zijn, verschijnen de melktandjes. Net zoals wij wisselen ze deze tanden. Dat gebeurt als ze ongeveer acht maanden oud zijn.

Hoe snel is een jachtluipaard?

Het jachtluipaard is het snelste landzoogdier ter wereld. Hij haalt een topsnelheid van meer dan 100 km/uur. Met elke stap die een jachtluipaard zet, versnelt hij met 10 km/uur! Deze snelheid houdt hij echter maar 500 meter of 20 seconden vast. Het komt niet vaak voor dat een jachtluipaard zo hard rent. Tijdens het jagen rent hij ongeveer 65 km/uur. Een jachtluipaard haalt deze snelheden door de bouw van zijn lichaam. Hij weegt namelijk niet veel en zijn gewrichten zijn flexibel. Door de lange poten en het kantelen van zijn heupen en schouderbladen kan de jachtluipaard extra grote sprongen maken.

Soorten jachtluipaarden

Er is maar één soort jachtluipaard, maar er zijn wel kleine verschillen tussen jachtluipaarden. Daarom kent een jachtluipaard geen verschillende soorten, maar wel verschillende ondersoorten. De verschillen tussen jachtluipaarden zijn voornamelijk uiterlijke verschillen die verwant zijn aan de leefomgeving van de jachtluipaard. Zo heeft de jachtluipaard die in de Sahara leeft een lichtere vacht dan de andere jachtluipaarden. Hierdoor heeft hij een betere schutkleur. Er leven vier ondersoorten in Afrika en één ondersoort leeft in Azië. 

In het Safaripark vind je Afrikaanse jachtluipaarden.

Tickets

Koningscheeta

Er bestaat één heel bijzondere variant van de jachtluipaard, namelijk de koningscheeta. Wereldwijd zijn er in de natuur minder dan 50 koningscheeta's. De meeste koningscheeta's leven tegenwoordig in natuurparken en dierentuinen. Het verschil tussen de koningscheeta en de jachtluipaard zit in een genetische afwijking. Hierdoor heeft de koningscheeta een zwarte streep over zijn rug en zijn de vlekken veel groter dan bij de gewone jachtluipaard. 

Jachtluipaarden in Beekse Bergen

In Safaripark Beekse Bergen vind je een grote groep jachtluipaarden. Je vindt ze langs de wandelsafari, maar je kunt ze ook spotten vanuit de safaribus of je eigen auto! Het Safaripark is stamboekhouder van de jachtluipaard. Dit betekent dat het Europese fokprogramma (EEP) voor jachtluipaarden vanuit Beekse Bergen wordt gecoördineerd. Zo mag het Safaripark bijvoorbeeld voor alle jachtluipaarden in Europa bepalen welke bij elkaar mogen om jongen te krijgen en mogen ze advies geven over welke jachtluipaarden zouden moeten verhuizen naar andere dierentuinen. Safaripark Beekse Bergen is, naast stamboekhouder van de jachtluipaarden, ook trotse coördinator van de EEP's van de breedlipneushoorn

Waar vind je de jachtluipaarden in Beekse Bergen?

Plattegrond

Is de jachtluipaard een bedreigde diersoort?

Volgens de Red List van IUCN (een lijst met alle diersoorten en hun bijbehorende bedreigingsstatus) is de jachtluipaard een kwetsbare diersoort. Hij wordt bedreigd door het verdwijnen van zijn leefgebied en door jacht. Er wordt gejaagd op jachtluipaarden voor hun vacht en handel in deze dieren. Daarnaast vormen andere grote roofdieren een bedreiging voor jonge jachtluipaarden. Als het goed gaat met de leeuwen in een gebied, dan zullen daar minder jachtluipaarden opgroeien.

Is een jachtluipaard gevaarlijk?

Een jachtluipaard is een roofdier en een uitstekende jager. Dit maakt hem gevaarlijk. Een mens behoort niet tot het dieet van een jachtluipaard, waardoor hij niet snel mensen aan zal vallen. Toch blijft het een roofdier en kan hij dus onverwachts toeslaan, zeker wanneer het dier zich bedreigd of aangevallen voelt. 

Echter is de jachtluipaard het meest gemakkelijk om te temmen van alle katachtigen. Vroeger werd hij als huisdier gehouden door koningen. Deze koningen hielden de jachtluipaarden aan een riem, zodat ze hen konden beschermen tegen gevaar.

Ontdek alle dieren