Het snelste landdier ter wereld

Alle informatie over de jachtluipaard

Wetenschappelijke naam: Acinonys jubatus jubatus

Soorten jachtluipaarden

Er is maar één soort jachtluipaard, maar er zijn wel kleine verschillen tussen jachtluipaarden. Daarom kent een jachtluipaard geen verschillende soorten, maar wel verschillende ondersoorten. De verschillen tussen jachtluipaarden zijn voornamelijk uiterlijke verschillen die verwant zijn aan de leefomgeving van de jachtluipaard. Zo heeft de jachtluipaard die in de Sahara leeft een lichtere vacht en heeft zo een betere schutkleur in zijn leefomgeving. Er leven vier ondersoorten in Afrika en één ondersoort leeft in Azië. 

In het Safaripark vind je zuidelijke jachtluipaarden.

Tickets

Jachtluipaarden in Beekse Bergen

In Safaripark Beekse Bergen vind je een grote groep jachtluipaarden. Je vindt ze langs de wandelsafari, maar je kunt ze ook spotten vanuit de safaribus of je eigen auto! Het Safaripark is stamboekhouder van de jachtluipaard. Dit betekent dat het Europese fokprogramma (EEP) voor jachtluipaarden vanuit Beekse Bergen wordt gecoördineerd. Zo mag het Safaripark bijvoorbeeld voor alle jachtluipaarden in Europa bepalen welke bij elkaar mogen om jongen te krijgen en mogen ze advies geven over welke jachtluipaarden zouden moeten verhuizen naar andere dierentuinen. Safaripark Beekse Bergen is, naast stamboekhouder van de jachtluipaarden, ook trotse coördinator van de EEP's van de breedlipneushoorn

Waar vind je de jachtluipaarden in Beekse Bergen?

Plattegrond

Wat voor geluid maakt een jachtluipaard?

Jachtluipaarden zijn katachtigen. Hierdoor maken ze verschillende geluiden die lijken op die van een huiskat. Zo kan een jachtluipaard bijvoorbeeld spinnen en miauwen. Ook maken ze een soort tjilp-geluid. Een jachtluipaard kan, in tegenstelling tot andere katachtige roofdieren, niet brullen en grommen. Ze missen namelijk een botje in hun keel die dat geluid kan produceren. 

In onderstaand Safari Report neemt ranger Stijn je mee naar de jachtluipaarden. In deze video hoor je ontzettend goed wat voor geluiden jachtluipaarden maken.

Wat eet een jachtluipaard?

Een jachtluipaard is een vleeseter. Hij eet dan ook vlees. Vaak jaagt een jachtluipaard op kleine en middelgrote antilopen, zoals gazellen, impala's en springbokken. Soms eet hij ook kleinere dieren, zoals vogels, hazen en andere kleine zoogdieren. Zodra hij een prooi gevangen heeft, moet hij deze snel opeten. De kans is namelijk groot dat andere grote roofdieren, zoals leeuwen en hyena's, de prooi proberen af te pakken. Een jachtluipaard is niet opgewassen tegen deze grotere en zwaardere roofdieren en zal daarom dit gevecht maar moeilijk kunnen winnen.

Hoe jaagt een jachtluipaard?

Jachtluipaarden jagen vaak overdag. Dit doen ze vroeg in de ochtend of vroeg in de avond. Vanaf een hooggelegen plaats houdt hij eerst zijn omgeving in de gaten. In tegenstelling tot andere katachtigen besluipt het jachtluipaard zijn prooi niet totdat het dichtbij genoeg is om erop te springen. Als hij zijn prooi gevonden heeft, besluipt hij deze tot ongeveer zeventig tot 100 meter en zet dan de achtervolging in. Hij wordt dan eigenlijk een soort van raket die afgeschoten wordt! Hij sprint naar zijn prooi toe en probeert de achterpoten weg te slaan, zodat het dier struikelt en valt. Het jachtluipaard doodt zijn prooi door verstikking. Als hij zijn prooi gedood heeft, sleept hij deze mee naar een schuilplaats. Hier kan hij veilig eten, zonder dat leeuwen of hyena's zijn prooi proberen af te pakken. Deze sprints kosten het jachtluipaard heel veel energie. Hij moet na de jacht dan ook goed uitrusten voor hij weer opnieuw kan gaan jagen.

Hoe oud wordt een jachtluipaard?

Jachtluipaarden worden in de natuur tussen de zes en acht jaar oud. In dierentuinen worden de dieren gemiddeld tussen de tien en zestien jaar oud.

Hoeveel weegt een jachtluipaard?

Een jachtluipaard weegt tussen de 35 en 55 kilo. Gemiddeld weegt hij 50 kilo. Dit lage gewicht is heel handig tijdens de jacht, want zo is hij een stuk sneller dan andere dieren

Voortplanting van een jachtluipaard en hun welpjes

Mannetjes en vrouwtjes komen alleen samen om te paren. De draagtijd van een jachtluipaard is drie maanden. Gemiddeld worden er één tot zes jongen geboren. Als de jongen geboren worden, zijn ze nog blind en hulpeloos. In die tijd verstopt de moeder haar jongen op een schuilplaats en verplaatst ze de jongen vaak naar andere schuilplaatsen. Op deze manier kunnen roofdieren de welpjes moeilijker vinden. Binnen twee weken gaan de ogen van de welpjes open. Als ze tussen de drie en zes weken oud zijn, verschijnen de melktanden. Net zoals wij wisselen ze deze tanden. Dat gebeurt als ze ongeveer acht maanden oud zijn. Jachtluipaarden zijn de enige katachtigen die hun nagels niet kunnen intrekken! De jongen kunnen totdat ze veertien weken oud zijn nog wel hun nagels intrekken. Welpen zijn na ongeveer vijftien tot zeventien maanden zelfstandig en verlaten dan de moeder.

Hoe snel is een jachtluipaard?

Het jachtluipaard is het snelste landzoogdier ter wereld. Hij haalt een topsnelheid van gemiddeld 100 km per uur. In ongeveer drie seconden kan hij een snelheid van tachtig kilometer per uur halen! De topsnelheid houdt hij echter maar ongeveer 30 seconden vast. Het komt niet vaak voor dat een jachtluipaard zo hard rent. Het kost veel energie. Een jachtluipaard haalt deze snelheden door de bouw van zijn lichaam. Hij weegt namelijk niet veel en zijn gewrichten zijn flexibel. Door de lange poten en het kantelen van zijn heupen en schouderbladen kan de jachtluipaard extra grote sprongen maken. Doordat hij zijn nagels niet kan intrekken, dienen deze als grip tijdens de zigzaggende achtervolging. Het zijn eigenlijk een soort noppen die wij hebben onder onze voetbalschoenen!

Is de jachtluipaard een bedreigde diersoort?

Volgens de Red List van IUCN (een lijst met alle diersoorten en hun bijbehorende bedreigingsstatus) is de jachtluipaard een kwetsbare diersoort. Hij wordt bedreigd door het verdwijnen van zijn leefgebied en door jacht. Er wordt gejaagd op jachtluipaarden voor hun vacht en handel in deze dieren. Daarnaast vormen andere grote roofdieren een bedreiging voor jonge jachtluipaarden. 

Stichting Wildlife helpt de jachtluipaarden in de natuur via Stichting SPOTS en Cheetah Conservation Botswana.

Is een jachtluipaard gevaarlijk?

Een jachtluipaard is een roofdier en een uitstekende jager. Dit maakt hem gevaarlijk en zal hij wanneer hij zich bedreigd of aangevallen voelt, onverwachts kunnen toeslaan. Het jachtluipaard is een echte vleeseter. Een mens behoort niet tot zijn dieet, waardoor hij niet zo snel mensen zal aanvallen. Het jachtluipaard eet voornamelijk kleine tot middelgrote prooien.

Vroeger werd het jachtluipaard als huisdier gehouden door koningen. Deze koningen hielden de jachtluipaarden aan een riem, zodat ze hen konden beschermen tegen gevaar en het houden van zo’n dier een hoge status uitstraalde. Ook werden de dieren gebruikt voor de jacht.

Ontdek alle dieren